શબ્દો નાં પ્રદેશમાં...........

શિખામણ

2012-01-19T05:49:00.000-08:00

તેં જ શિખ્વ્યું હતું ને
કે
"જિંદગીમાં કોઇ પણ અભાવમાં જીવવાનું!
કપરા સમયમાં આવી ટેવ કામ આવે."
બા,
આમતો હુ
ડાહ્યા છોકરાની જેમ તારી બધીજ શિખામણો follow કરુ છું.
પણ
તારી આ અભાવમાં જીવવા વાળી શિખામણ મને પચતી નથી,
કારણકે
બીજુ બધુ તો ઠીક છે
પણ
તારાજ અભાવમાં જીવવુ થોડું કપરુ છે.

વાત મેબલ,પારકા,વિકિ અને સોનુનીઃ

2011-11-04T00:58:00.000-07:00

હિમાંશી શેલત મારા પ્રીય વાર્તાકાર;એટલે એમનાં તમામ પુસ્તકો વાંચવાનો મારો ખાસ આગ્રહ!એમનાં લગભગ તમામ પુસ્તકો મળ્યાં પણ એમની બે સ્મરણકથા "વિક્ટર" અને "પ્લેટફોર્મનંબર ચાર" હુ મથીને મરી ગયો પણ ન મળ્યાં એ નજ મળ્યાં.પરંતુ અચાનકજ થોડા દિવસો અગાઉ "ક્રોસવર્ડ" માંથી કોલ આવ્યો કે ભાઇ તમે મહિનાંઓ અગાઉ લખાવેલાં બે પુસ્તકો આવ્યાં છે જે લઇ જાઓ,અને હુ મારતે ઘોડે ત્યાં પહોંચ્યો અને પુસ્તકો ઝબ્બે કરીને પરમ શાંતીનો અનુભવ કર્યો.અને ગણતરીનાં દિવસોમાં વાંચી પણ નાંખ્યા.

મેં આગળ કિધુ એમ મારા પ્રીય વાર્તાકારોમાં પણ હિમાંશી શેલત મોખરે એટલે એમનાં વિશે કે એમનાં પુસ્તકો વિશે લખવાની બેહદ મજા પડે,પણ અહિંતો કથા માંડવી છે માત્ર "વિક્ટર"નીજ.સરસ મજાનું વાંચવા જેવુ અને વસાવવા જેવુ નાનકડુ પુસ્તક.અને એમાંય પ્રાણી પ્રેમીઓએ તો ખાસ!જોકે પુસ્તકની પ્રસતાવનાંમાંજ હિમાંશીબેન ધરાર લખે છે કે "પ્રાણીઓથી ડરતા કે એમની ઉપેક્ષા કરતા,એમના તરફ ટાઢાબોળ રહેતા સમુદાય માટે આ સામગ્રી નથી." એટલે હવે મારે એ વિશે વધુ લખવાની કે અભિપ્રાય આપવાની જરૂર નથી.

પુસ્તક સાવ નાનુ અને એકી બેઠકે વાંચી જવાય એવુ અને એમાય પુસ્તકપ્રેમી અને પ્રાણીપ્રેમી સમુદાયને તો એ વિશેષ પસંદ પડે.જે વાંચતા વાંચતા આપણે સોફેસ્ટીકેશનની આડમાં ભુલી ગયેલાં નિર્ભેળ ધસમસતાં પ્રેમ અને નાનપણમાં આપણેય પ્રાણીઓ સાથે કરેલી ધિંગામસ્તીની યાદ આવે!આ પુસ્તક કોઇ કાલ્પનિક વાર્તાઓનો સંગ્રહ નથી પરંતુ એમાં તો વાત છે એક વ્યકતિની અબોલ પણ સમજુ(નિસ્વાર્થ!!) પ્રાણીઓ સાથે વિતાવેલાં સુવર્ણ સમયની.જે વાચતાં સ્પષ્ટપણે આપણને સમજાસે કે પ્રેમ કરવાનો કે પ્રેમ આપવાનો ઇજારો કંઇ આપણેજ નથી લઇને બેઠા,આપણાંથી કેટલીય વાતે ઊતરતાં પ્રાણીઓ પ્રેમની બાબતમાં

આપણાથી જોજનો આગળ છે.

પુસ્તકમાં વાતની માંડણી થાય છે લેખીકાનાં ઘરમાં કોઇએ મોકલેલી ઊંચી ઓલાદની ત્રણ બીલાડીઓથી.એકતો પહેલેથી લેખીકાનાં ધરમાં ટીકો,નાની,શાણી,ટપ્પી અને પારકા નામધારી માર્જારટોળી હાજરા હજુર એમાં આ નવી ત્રણનું ઊમેરણ.અને એય પાછી ઊંચા કુળની!!જેને જોતાજ લેખીકા મોહિ પડ્યાં અને નામ રખાયાં મેબલ,રાશેલ અને થિયોડોર જેવાં ઊચી નસલને શોભે એવાં!પણ લેખીકાને ડર એ પેઠો કે ઘરનાં બીજા મોભી બીલાડાંઓ અને આ નવા નબીરાઓને એક બીજા સાથે પરવડશે કે કેમ??પણ લેખીકાનાં ભારે આશ્ચર્ય વચ્ચે તમામ બીલાડીઓએ સંધી સાધી અને એક-મેકમાં ઓતપ્રોત થઇ અને સાથે મળીને રહેવાનાં એક-મેકને કોલ આપ્યાં.(માણસની બાબતમાં કદાચ આવુ થવુ મુશ્કેલીભર્યુ હોત!)

બીલાડીઓ ખુબ સ્વતંત્ર મિજાજી જીવ હોય છે.એ કુતરાઓની જેમ ધસમસતાં પ્રેમથી આપણને વળગી પડતી નથી.તેમજ બીલાડીને પોતાનું એકાંત બહુ વ્હાલુ હોય છે એમાં એને ખલેલ પરવડે નહિં અને પોતાની કેટલીક વાતો સાવ અંગત રાખે.પણ મેબલ સૌ બીલાડીઓમાં અપવાદ નીકળે છે અને અને પોતાની સુવાવડ લેખીકાએ નીયત કરી આપેલા સ્થળે કરે છે.હિમાંશીબેન મેબલને ઘરની દિકરી સમજે છે અને મેબલની પહેલી સુવાવડ વખતે પોતે પણ વ્યાકુળ થાય છે.મેબલને માટે કોઇક કારણસર "મર્સી કિલીંગ" નો આશરો લેવો પડેલો જેમાં તેનાં મૃત્યુનો દિવસ નક્કી કરતાં લેખીકા ભાંગી પડેલા અને એનાં માટે આંસુ સારેલા.મેબલનાં મૃત્યુનો કિસ્સો બેને પુસ્તકમાં અત્યંત કરુણરીતે આલેખયો છે.

પુસ્તકનાં અન્ય પ્રકરણોમાં તેમનાં ઘરની અન્ય બીલાડીઓનાં રમુજ અને કરુણ કિસ્સાઓનું વર્ણન અત્યંત ભાવપુર્ણ આલેખાયુ છે જેમાં ક્યારેક વાચકને ભારે રમુજ તો ક્યારેક વાચકની આંખોનાં ખુણા ભીનાં થાય છે.ટીકાનામના તેમનાં બીલાડાનાં કાકડી પ્રત્યેનાં પોતાનાં પ્રેમ અને અસલ સુરતી લહેકામાં ગાઠીયાં ખાવાની વાત ખુબ રમુજપ્રેરક હોય છે.જ્યારે બીજી તરફ નાનુ નામનો તેમનો એક બીલાડો એક વખત અચાનકજ કોઇ પણ ચેતવણી વિના ઘરેથી ચાલી નિક્ળે છે ત્યારે વ્યાકુળ બનેલા લેખીકા તેને શોધવા ક્યાનાં ક્યા આંટા મારી આવે છે અને દિવસો સુધી નાનકાની કાગડોળે રાહ પણ જુએ છે.અને પારકા નામના માથાભારે અને ઘરમાં ગંદકી ફેલાવનાર બીલાડાંને જ્યારે તાપીને કાંઠે મુકવા ગયેલાં લેખીકા બહુ કઠોર મને ઘરે પરત ફર્યા હતાં.

વચ્ચે લેખીકાનાં તમામ જીવો માટેનો પ્રેમ વિવિધ ઊદાહરણો વડે જોવા મળે છે અને પ્રણીઓ પર થતા જુલમો વિશે તેઓ લખે છે કે"પ્રાણીઓને ત્રાસ આપતા વિજ્ઞાનના પ્રયોગો દ્વારા ખુલ્લાં પડી ગયેલાં માણસનાં સ્વાર્થ અને જડતાથી હું તરફડતી રહી છું." એક કિસ્સા વડે લેખીકાનાં સમસ્ત પ્રાણીજગત માટેનાં પ્રેમનું દ્ર્ષ્ટાંત મળે છે. જેમાં શ્યામલનામનાં રુઆબદાર ગુછ્છાદાર કાળા આકર્ષક બીલાડાને રમાડીને લેખીકા પોતાના ઘરે ચિત્તા અને દિપડા ન રાખી શકવાના અફસોસને ઓછો કરે છે.લેખીકાનાં પ્રાણીઓ પ્રત્યેનાં અપાર પ્રેમને કારણે ક્યારેક કાચબા તો ક્યારેક તુટેલી પાંખવાળુ પંખી તો ક્યારેક ભુલુ પડેલુ બકરીનું બચ્ચું તેમને ત્યાં આતીથ્ય માણી આવ્યાં છે.

હિમાંશીબેન સુરતની ગજ્જરવાડીમાં રહેતાં ત્યારે તે જમાનામાં ત્યાં ઘણાં વાંદરાઓ ફરતા અને એ વાંદરાઓ સાથે રમવાની અને તેમને ખવડાવવાની લેખીકાને બેહદ મજા પડતી.એવોજ એક વાનરટોળીથી વિખુટો પડેલો વાનર હિમાંશીબેનની કોલેજમાં આવી ચડ્યો.અને હિમાંશીબેનનાં ચાલુ લેકચરમાં એક બેન્ચ ઉપર ગોઠવાયો.એને જોતાજ પ્રાણી પ્રેમી અધ્યાપીકાએ એનુ બાબુરાવ એવુ નામકરણ કર્યુ!!!બસ, પછી તો એની લેખીકા સાથે જામી અને લેખીકાની રોજ કોલેજ આવાની બાબુરાવ રાહ જોવા માંડ્યો.લેખીકા પણ પોતાના પર્સમાં બાબુરાવમાટે શીંગ-ચણા લાવવાનાં ભુલે નહિ.જોકે બાબુરાવ પણ એક દિવસ લેખીકાને આંચકો આપી ઓચીંતોજ ક્યાંક ગુમ થઇ ગયેલો..

એક દિવસ એક દેશી કુતરો ફરતો ફરતો હિમાંશીબેનને બારણે આવી ચડ્યો,આગંતુકને જોઇને યજમાન ખુશ થયાં અને 'આવો,ભલે પધાર્યા' કરી આવકાર આપ્યો અને ભારે આગતા-સ્વાગ્તા કરી.બસ આગતુંકનેતો ત્યાંજ ફાવી ગયુ અને બેનને ત્યાંજ તબું નાખ્યાં.એના લાલ રંગને કારણે નામ પડ્યુ લાલુ.પણ લાલુનુ વર્તન એવુ કે એનો લાલિયોજ કહેવો પડે.રખડતાં લાલિયાને નવા ઠેકાણે માત્ર ખોરાકજ નહિ પણ અઢળક પ્રેમ પણ મળ્યો એટલે લાલિયાભાઇ તો મેડમની આગળ-પાછળ ફરે.રમુજ તો ત્યારે થાય છે જયારે એક દિવસ લાલિયો મેડમની કોલેજ શોધી કાઢે છે અને મેડમનો ક્લાસ ચાલતો હતો ત્યાં પહોચી જઇ મેડમની સાથે સ્ટેજ ઊપર રજવાડીઠાઠથી ગોઠવાય જાય છે.પછીતો લાલિયાભાઇ દરરોજ મેડમ સાથે કોલેજ જવાની જીદ આદરે અને કોલેજમાં મેડમનાં કુતરાનુ બિરુદ પામે છે.અને લાલિયો આ ક્રમ પોતે જીવે ત્યાં સુધી ચાલુ રાખે છે.તેનાં ગયા બાદ કોલેજ જતી વખતે મેડમની નજર અમસ્તીજ પાછળ ફરી વળે છે 'લાલિયો પાછળતો નથી ને??'

સુરતનાં વસવાટ દરમ્યાન લેખીકા પોતાનાં ઘરે એક આલ્સેશિયન કુતરો લાવે છે.જેનાં વિશાળ કદ ને કારણે તેનુ નામ લિયો રાખવામાં આવે છે.જેને પણ લેખીકા સાથે ભારે માયા!!થોડા વર્ષો બાદ લેખીકા અબ્રામા આવી ગયાં ત્યારે બંન્ને પક્ષે વ્યગ્રતા થાય છે.અને લેખીકા લખે છે કે કેટલીય વખત તેઓ લિયો ને કારણેજ સુરત જાય છે, અને ત્યારે લિયોનો પ્રેમ શબ્દમાં મુક્વુ તેમને મુશ્કેલ લાગે છે.તેઓ એમ પણ નોંધે છે કે તેઓ જ્યારે પરત ફરતા ત્યારે લિયોની આંખમાં ઝળઝળીયાં પણ દેખાતા!

સખ્ય(અબ્રામાં)મા આવ્યા બાદ તેમને પહેલો મિત્ર મળે છે જોલી.લેખીકા ફરવા નિકળે છે ત્યાં એક માજાનો કુતરો તેમને મળે છે અને તેનાં મળતાવડા સ્વભાવને કારણે એનુ નામ જોલી પડે છે.જોલી બે-અઢી મહિનાં તેમની સાથે ગાળીને ક્યાંક ગાયબ થઇ જાય છે.પાછળથી ખબર પડે કે જોલી તો કોઇનો પાળેલો કુતરો હતો.એટલે લેખીકા થોડા નિરાશ થાય છે પણ જોલી સમયાંતરે લેખીકાની મુલાકાત લેવા તેમનાં ઘરે આવે છે અને પોતાનાં પ્રેમનો પરીચય કરાવે છે.આ દરમિયાન રામુ-રાજુ-મોતી વગેરે કુતરાઓ પણ લેખીકાનાં જીવનમાં રંગો પુરે છે.

હવે વારો વિક્ટર્નો,જેણે લેખીકાને પોતાનાં ભરપુર પ્રેમનાં ધોધમાં તરબોડ કર્યા.વિક્ટરને જ્યારે હિમાંશીબેન ધરે લાવે છે ત્યારે તેઓ લખે છે કે "સક્ષાત આનંદ અને ઉષ્માએ અમારે ત્યાં ચાર પગે પ્રવેશ કર્યો." તેમજ "વિકીએ અમારા મકાનને ઘરનો દરરજો આપ્યો." શું શબ્દો છે??કોઇ માણસ કોઇ અન્ય જીવને આટલી હદે ચાહી શકે??અહિ નિયતી એક અણધાર્યો પલટો લે છે અને વિકટરનુ એક અકસ્માતમાં મૃત્યુ થાય છે.જે ઘટનાની હિમાંશીબેન ઊપર ઘેરી અસર થાય છે અને તેઓ ઊંડા દુખમાં ગરક થાય છે.કોઇ પ્રાણીનાં મૃત્યુબાદ આવા શોકમાં ગરક થતી મે મારા જીવનમાં પહેલી વ્યક્તિ જોઇ.વિકટરને દફનાવી આવ્યા બાદ લેખીકાની વ્યથા એમનાંજ શબ્દોમાં"એને ભોંયમાં પોઢાડી ઉપર માટી વાળી ત્યારે ભીતર હાહાકાર વ્યાપી ગયો.ખુબ ચાહતો હતો એ મને જુવાનજોધ દિકરો ફાટી પડ્યાની દાહક વ્યથા લઇ ઘેર આવી હતી એ દિવસે."

અંતે આવ્યો સોનુ.સોનુ પણ લેબ્રાડોર નસલનો કુતરો.જે આમ થોડો શરમાળ પ્રકૃતિનો પણ લેખીકાનો અત્યંત પ્રીય.(હાલમાં સૌથી નજીક પણ)સમજણની બાબતમાં સોનુ માણસને પણ ગાંઠતો નથી એમ લેખીકા માને છે.હિમાંશીબેનનાં અન્યો પ્રાણીઓને તો નહિ પરંતુ સોનુને મળવાનું સૌભાગ્ય મને સાંપડ્યુ છે.અને એય ત્રણ-ત્રણ વાર!!આપણે એમનાં દિવાનખંડમાં વાતો કરતા હોઇએ ત્યારે સોનુ પણ ત્યા આવીને બેસે અને પોતે પણ આપણી વાતમાં સામેલ હોય એમ દરેક વાત ધ્યાનથી સાંભળે.

આમ આ પુસ્તકમાં પ્રાણીમાત્રનો માણસ ઊપરનો પ્રેમ છતો થાય છે જ્યારે આપણે કહેવાતા બુધ્ધીજીવીઓ પ્રાણીઓની અને અન્ય તમામ જીવોની ઘોર ઉપેક્ષા કરીએ છીએ.એક તરફ આપણે પ્રેમ પામવા આંધળી દોડ મુકી છે જ્યારે બીજી તરફ આપણીજ આસપાસ રહેતા અને આપણ સદૈવ પ્રેમ કરવા તત્પર જીવોની નોંધ સુધ્દ્ધા નથી લેતાં.કેટલાય આલીશાન બંગલાઓમાં કુતરા રાખવામાં આવે છે પરંતુ એ માત્ર પોતાનાં માલ-મલીદાની રક્ષા ખાતરજ.જ્યાં બારણે 'કુતરાથી સાવધાન'નું બોર્ડ મારેલુ હોય છે. આ પુસત્કનાં લેખીકાતો ઘરોની બહાર લટકાવેલા એવા પટિયાની પણ વિરુધ્ધ.

અંતે સો વાતની એક વાત."વિકટર" વાંચવા જેવુ અને વસાવા જેવુ પુસ્તક.. જે વાંચતાં-વંચતાં પ્રાણીઓ પ્રત્યેની આપણી સૂગ અને દ્રષ્ટી બદલાશે.અને આપણે જીવવાની ચૂકી ગયેલાં રંગબેરંગી ક્ષણો ફરી જીવવાનુ મન થશે.

2011-10-17T20:33:00.001-07:00

એટલેજ મને સંબંધો ફાવતા નથી
કારણકે,
બજારમાં મળતી
સસ્તી અને વધુ પડતી ગળી મિઠાઇઓની જેમ
કેટલાક સંબંધ પણ હદથી વધુ મીઠા અને સસ્તા હોય છે
અને
મિઠાઇઓની જેમજ
સંબંધ ઊપર પણ વિવિધ વરખો ચઢી હોય છે.
જે શરુઆતમાં આકર્ષક લાગે
પણ ધીમે-ધીમે
વરખનું રૂપાડુ પળ ઉખડવા માંડે
અને એની અંદરની કદરુપતા છતી થાય!
એની સાથો-સાથ આપણી અંદર પણ કંઇક ઊખળે છે.
અને આપણે પણ છોલાઇએ છીએ
સરવાળે દુઃખી થવાનું આપણે પક્ષેજ આવે
એટલેજ મને સંબંધો ફાવતા નથી.

તો તમે અન્ના નથી

2011-08-21T00:02:00.001-07:00

જો તમે હજુય હેલ્મેટ ન પહેરવાનાં ગૂનામાં
પાંડુને પચાસની પત્તી પકડાવો છો
તો તમે અન્ના નથી.
જો ટ્રેનમાં સાદી ટીકીટ લઇને T.Cને લીલીનોટ
આપી રિઝર્વેશનમાં બેસો છો
તો તમે અન્ના નથી.
જો તમે મંદિરોમાં V.I.P લાઈનનાં નામે
પૈસા આપી સિધો પ્રવેશ મેળવો છો
તો તમે અન્ના નથી.
જો R.T.Oનાં દલાલોને પૈસા આપીને
ટેસ્ટ આપ્યા વીનાં લાઇસન્સ મેળવો છો.
તો તમે અન્નાં નથી.
અને માત્ર પ્રસિધ્ધી ખાતરજ રેલીઓ કાઢીને
રસ્તાઓ પર "મે અન્ના હુ"ના નારા લગાવો છો
તો તમે અન્નાં નથી.

અટકળ

2011-08-13T03:48:00.000-07:00

રાત પડે અને વિચારો એનો ભરડો લે,અજગરની જેમ એને ભીંસમાં લે.અલાઊદિનનાં જાદુઇ ચિરાગ માંથી ધુમાડો નિકળે અને પછી જીન નિકળે એમ એક પછી એક વિચારો એનાં મનમાં ઉદભવે!!વાત એકજ પણ વિચારો અનેક!આખરે શું બીના બની હશે?અને સાચી વાત શું?અમસ્તોજ કોઇનો પગ લપસી જાય?અને પચાસ-સાઠ લોકોમાં માત્ર એની સાથેજ આવુ થાય?
મારે એનાં રુમની સરખી તપાસ કરાવવી જોઇતી હતી.કદાચ કોઇ સ્યુસાઈડનોટ લખી હોય અને ટેબલનાં ડ્રોઅરમાં કે કોઇ પુસ્તકમાં એ કાગળ મૂકયું હોય? પણ ત્યારે એવું વિચારવાની મારી કોઇ હાલત હતીજ કયાં?જુવાન જોધ દિકરી મૃત્યુ પામે તો એનાં મા-બાપ કંઇ હોશ-હવાસમાં હોય???કે દિકરીનું શબ પડ્યું હોય અને મા-બાપ તપાસની માથાઝીંકમાં પડે?? હવે તો ધણુ મોડુ થઇ ગયું.હવે તો એની રુમમાં એની જગ્યાએ કોઇક બીજી એના જેવીજ છોકરી આવી ગઇ હશે.
થોડા વિચારો બાદ એનુ મન ફરી બીજી દિશામાં ફંટાઇ જાય અને બીજા તર્કોમાં પડે.એનું ખૂનતો થયુ નહિ હોય ને?કોઇએ પાછળથી ધક્કો મારી દિધો હશે અને આખી વાતને અકસ્માતમાં ખપાવી દિધી હશે.કોઇએ વેર વાળ્યું હશે આગળ પાછળનું.આમેય છોકરી પણ બહુ આઝાદ પહેલેથી,નાનપણથી બરખા દત્ત જેવી જર્નાલિસ્ટ થવાનાં સપના જોતી.સ્ત્રી શોષણ અને સ્ત્રી સશકિતકરણ જ વાતો હર હંમેશ, અને એટલેજ ઊપરવટ થઇને ગઇ જર્નાલિઝમ કરવાં.કયાંક કંઇ કાળુ-ધોળુ ભાળ્યું હશે અને એને ઊઘાડુ પાડવાની ચાનક ચડી હશે જેમાં એનું કોઇએ ઢીમ ઢાળી દિધું.રાક્ષસોને તો બધુ પરવડે,એમાં એક મુઠ્ઠીભર હાડકાની છોકરીને પતાવવાની એટલેતો ડાબા હાથનો ખેલ!
ના પાડી હતી મે પરેશને.એકની એક દિકરી છે,આટલે દુર નથી મોકલવી.આમેય એનો સ્વભાવ ઊગ્ર,રસ્તામાં કોઇ માણસ કુતરાને ફટકારે તો એની સાથે લડવા બેસે એવી.વેચાતી બબાલ માથે લેવાની એને ટેવ.એમાં આટલે દુર મોકલાય? ગ્રેજ્યુએટતો થઇ,હજુ કેટલુ ભણાવવાની?ક્યાંય નથી મોકલવી છાતી ઊપરજ રાખવી છે.
...પણ મારી વાતમાં સમજે એ બીજા;આ બાપ-દિકરી નહિ!લઇ આવ્યાં એડમિશન અને પોટલાં બાંધીને નિક્ળ્યાં બરખા દત્ત બનવાં...
આપઘાત કર્યો હશે એણે??પણ એ કંઇ એવી પોકળ ન હતી કે સામે ચાલીને મોતને શરણે જાય.નિડર હતી મારી દિકરી!સમસ્યાની સામે લડત આપીને એનાં તળીયાં સુધી એ પહોંચતી.એમ અડધે રસ્તે નમતુ ના જોખે.પણ કદાચ આપઘાત કર્યોય હોય તો?છોકરી આમ હતી સાવ અલ્લડ પણ આમ ખુબ સંવેદનશીલ.કંઇક એવુ બન્યુય હોય જે જીરવી ન શકી હોય.પણ એવી કઇ વાત હોઇ શકે જે આવી નિડર છોકરીને આપઘાત કરવા પ્રેરે??
ક્યાંક કોઇ લફડુ?પ્રેમભંગ કે જુવાનીનાં જોશમાં લેવાય ગયેલુ કોઇ આડુ-અવળું પગલુ?? છીં છીં મારુ સંતાન આવુ તો નજ કરે.મારા એવા સંસ્કારજ નહિને!અને કદાચ એવુ કંઇ થયુ પણ હોય તો એતો સાવ ખુલ્લી બાજી રમનારી છોકરી!ઢાંક પીછોળા એને આવડેજ નહિ.અને આવી કોઇ બાબત તો એને મન કોઇ નજીવી વાત,એમાં કંઇ એ મોત વહાલું કરે નહિ.
એનાં મરવાનાં બે દિવસ અગાઊજ એનો ફોન આવેલો.ત્યારે એમની વચ્ચે થએલી વાત એણે ફરી એનાં મગજમાં દોહરાવી જોઇ.ક્યાંક કોઇ કારણ મળે???
'ડેડા મારુ નેશનલ ન્યુઝચેનલમાં પ્લેસમેંટ થઇ ગયુ છેએએએ....'ત્યારે એ પરેશની બાજુમાંજ બેઠેલી.અને દિકરી ખુબ ખુશ જંણાતી હતી.
'એમ??!!કોંગો...કોંગો...આખરે તારી જીત થઇ,તે કરી બતાવ્યું.મારી દિકરી હવે રિપોર્ટિગ કરશે અને એ પણ નેશનલ ન્યુઝચેનલ ઊપર......વાહ..વાહ..આનંદો.' બંન્ને બાપ-દિકરી ઊછાળા મારતા હતાં.એને પણ ખુશી થઇ.
'યાહ ડેડા..'
'બેટા એક વાર બોલી બતાવને.. જો તારે રિપોર્ટ કરવાનો હોય તો તુ કેવી રીતે કરે??'
"આજ ફિર દહેજકી આડ મેં એક યુવતીકો જલાયા ગયા..આખીર ક્યું? સરકાર ઇસ દિશામેં કોઇ ઠોસ કદંબ ક્યુ નહિ ઊઠા રહિ?? ક્યાં સભી કાયદે પન્નો પરહિ રહેગેં? આખીર કબ-તક ચલેગા યે સબ?ઓર કિતની ઓર જાને જાયેગી યે દહેજકિ આગમેં દેખનાં રહા..ગુજરાતસે નંદિની પરેશ ભટ્ટ કીં રિપોર્ટ."
'અરે વાહ મેરી જાન વાહ..કહેવા પડે જા..લે વાત કર તારી ભવા સાથે.' અને પરેશે એને ફોન આપેલો. એની દિકરી એને ભવા કહેતી.નાની હતી ત્યારે પરેશ એને ભાવના કહેતો તે સાંભળતી અને એનુ સાંભળી સાંભળીને એંણે એનુ ભવા કરી નાંખેલુ.
'હેય ભવા,મજામાં?'
'એકદમ મજામં.. તારુ કેમ?'
'હુ તો એકદમ ખુશ ભવા... આખરે હુ સફળ થઇ'
'હા બેટા,એને માટે તને ખુબ-ખુબ અભિનંદન.અને સાથો સાથ મંગલ ભવિષ્યની શુભકામનાંઓ.'
'થેંક્યુ ભવા.અને હા સાંભળ પરમ દિવસે અમે કોલેજમાંથી ટુરમાં જઇએ છીએ,માઊન્ટઆબુ જઇએ છીએ અમે બધા.હવે કોલેજની આ લાસ્ટ ટુર પછી પરિક્ષાઓ હશે અને પછી કોણ કયાં હોય એનો કોઇ પત્તો નહિ,એટલે પરિક્ષા પહેલાંજ જવાનુ નક્કિ કર્યુ.અને પછી રિડિંગ વેકેશન છે એટલે ત્યાંથી સીધી ઘરેજ આવીશ.'
'હા વાંધો નહિ... અને સાંભળ, તું..'
'અરે ભવા આપણે પછી વાત કરીશું,મારે થોડું કામ છે.હુ તને પછી ફોન કરું,પ્લીઝ બાય...' અને લાઇન કટ.
અરે!ખરી છે આ છોકરી તો!વાવાઝોડુ જેવું આવે અને ઘડિમાં નિકળી જાય.મારી વાત પણ આખી ન સાંભળી.એવુ એ ત્યારે બબડેલી.
....તો એની વાત ઊપરથી તો એવુ કશું જણાતું ન હતું કે એ જરાય દુખી હોય કે વિચલીત હોય.એ તો હંમેશની જેમજ હતી,તાજગી અને તરવરાટથી ભરેલી છલોછલ!માણસ જો કોઇ આપત્તિમાં હોય તો એનાં અવાજમાં થોડી નરમાશ હોય.પણ એની વાતોમાં તો એવુ કંઇજ જણાતું ન હતુ.તો આપઘાતનું તો એવુ કોઇ કારણ જણાતુ નથી.
અને બે દિવસ પછીતો પરેશ ઊપર એની કોલેજમાંથી ફોન આવેલો કે તમારી દિકરીનું ભેખડ ઊપરથી પગ લપસી જવાને કારણે મોત થયુ છે.અને અમે તાબતોડ પહોચેંલાં.
તો આખરે સાચુ શું??? અકસ્માત-આપઘાત કે ખુન??? જાણવુ તો જોઇતુજ હતું.પૈસો નાંખતે તો માલુમ પડતે.તપાસ સરખી કરાવવી જોઇતી હતી, પણ પરેશે ઢીલ છોડેલી.
-હવે શું ભાવના?? દિકરી તો ગઇ જ ને??? તપાસ કરાવવાથી આવશે પા્છી?

અને પછી વાત પર પડદો પડી ગયેલો.
પણ સાલુ આખરે બનેલુ શું?? ફરી એજ વિચાર!એ થોડી સળવળી;પથારીમાં પડખુ ફેરવ્યું.આંખોને સજ્જડ બંધ કરી અને ઊંઘવાનો પ્રયત્ન કર્યો.પણ પેલો "આખરે બનેલુ શું?" નો વિચાર એનો પીછો છોડતો ન હતો.
એ પથારી માંથી ઊભી થઇ,ડ્રોઇંગરુમ માંથી ટીવીનો ઝાંખો પ્રકાશ આવતો હતો.પરેશ બીજા દિવસની સવાર મોડી થાય એટલા માટે મોડે સુધી ટીવી જોતો.એણે લાઇટ ઓન કરી અને કબાટમાંથી એક ગોળી કાઢી અને પાણી સાથે ગળે ઊતારી.ફરી લાઇટ ઓફ કરીને પથારીમાં પડી અને અને એનાં વિચારોને આવતી કાલ સુધી આરામ આપ્યો.

પાંચ હાઇકુ

2011-06-14T04:54:00.000-07:00

રોજ સવારે

સુરજ ધરતીને

કેમ છે કહે

ડુબતો સુર્ય

નારીના લલાટનાં

ચાંદલા જેવો

નાનુ શહેર

કોચલામાં પુરાતુ

સાંજની વેળે

કવિતા જાણે

જીવનનો પર્યાય

કવિ માટેતો

કરીને પ્રેમ

રોજ જાણે રિચાર્જ

થાય માણસ

ત્રણ બ્રેક-અપ કાવ્યો

2011-05-04T04:45:00.000-07:00

વસવસો

એ દિવસે
હું રોજની જેમજ
૯.૪૫ની ઇન્ટરસીટીનાં પાસ હોલ્ડરમાં
મારી પ્રીય બારી પાસે બેઠો હતો.
અને એણે ફોન કરીને
મને શબ્દોનો તમાચો મારેલો.
-હવે બધુ પુરુ
હું આપણા થોડા મહિનાઓના સંબંધને કારણે
મારા વીસ વરસનાં લોહિનાં સંબંધોને દાવ ઉપર ન લગાવી શકું.-
અને પછી
ફોન લાઇન કટ થઇ ગયેલી.
હું આભો બનીને સાંભળતોજ રહિ ગયો,
કંઇ રિએકટ પણ ન કરી શક્યો!!
માણસની નાલાયકી વેઠવાનો
પહેલોજ પ્રસંગ હતો મારે માટે તો!
પણ હું લોકોથી ઘેરાયેલો હતો.
બધું નોર્મલ છે એવો અભિનય મારે કરવો પડ્યો,
સાચ્ચે, મને ત્યારે
સ્ત્રી ન હોવાનો વસવસો થયો.

ગાંઠ

પછી તો
કોઇ સ્ત્રીનાં
ગર્ભાશયમાં થયેલી ગાંઠ જેવો
થઇ ગયો હતો સંબંધ આપણો!
સાવ નકામો-વજનદાર અને પીડાદાયી.
પછી? પછી શું??
બધી ગાંઠોની જેમ
એને પણ કાઢી નાંખીને,
ફેંકી દેવામાં આવ્યો.
જડમૂળ માંથી!!
પણ હજુય
બધી ગાંઠોની જેમ
અંદર હળવાશ નથી અનુભવાતી
પણ
વજન અને વેદનાં બંન્નેનું પ્રમાણ વધ્યું છે!

????

વધુ પડતી મોંઘવારી
અને ઓછા પગાર
તેમજ
વધી ગયેલાં દેવાને કારણે
પોતાનું ગુજરાન ન ચલાવી શકનાર
પેલાં હિરાનાં કારીગરની જેમ,
આપણે પણ
આપણી સંબંધ-લીલા સંકેલી લીધી.
પણ આ વિસર્જનને
કહેવુ શું?
આત્મહત્યા કે હત્યા??

અછાંદશ

2011-04-14T01:18:00.000-07:00

નવજાત શીશુની
નાળ કાપી નાંખવામાં આવે
એમ
આપણે કાપી નાંખ્યો હતો
સંબંધ આપણો.
તું બધુ ભુલી શ્ક્યો અને ફગાવી પણ શ્ક્યો!
પણ,
મારામાં હજુય કંઇક જીવે છે
શરીર ઊપર રહિ ગયેલાં કોઇ લીલા કોશની જેમ!
જેમાં મને રહિ રહિ ને ખરજ આવે છે
અને
હું
ખોતરું છું બધુ રહિ રહિને.
અને ઉખેળુ છું બધા પોપળા.
અને થાઉં છું દુઃખી
આખરે
વિનાં વાંકે ભોગવવાની અને વેઠવાની આદત
અમને હાથવગી હોય છે.
સદીઓથી અમે એમજ તો કર્યુ છે!!!

પાંચ હાઇકુઃ થીમ-"બા"

2011-03-05T09:14:00.001-08:00

બા આખેઆખો
પરીઓની વાર્તાનો
ખજાનો જાણે

ડુમો બાઝે જો
ગળે તો સરી પડે
બા આંખ માંથી

સાંભળુ હજુ
હાલરડું ક્યારેક
બાનું ઊંઘમાં

રાહ બનીને
ડોકાતી બા ક્યારેક
મારી આંખમાં

મૃત્યુ પામી બા
બાળપણનો મારા
સુર્યાસ્ત થયો

છોકરો ઝુલે હિંચકે

2011-03-04T08:51:00.000-08:00

છોકરો ઝુલે હિંચકે અને મનમાં

એક છોકરી ઝોલા ખાય,

મૂછનેતો ફૂટ્યાં હજુ બે-ચાર ત્યાં

જવાનીનો ઉત્સવ ઊજવાય!

જુલમ કરી મન પરોવે ચોપડીમાં

પણ જીવ છોકરીમાં અટવાય.

માળા એ જપે રોજ એનાં નામની

ને એના નામનાજ કિર્તન થાય.

કરે એ કલ્પનાંઓ જાત-જાતની,

મનમાં રોજ નવુ નાટક ભજવાય.

આસ્થા બંધાઇ એને તો કૄષ્નમાં

રાધા મિલનની માનતા મનાય.

ર.પાની એ વાંચે રોજ કવિતા

અને મનમાં ને મનમાં હરખાય.

બાને....

2011-02-21T06:29:00.000-08:00

હવે
તારા ઓરડામાં
પગ મૂકુ છું ત્યારે
કોઇ વિશિષ્ટ ગંધ આવતી નથી,
તારી દવાની શીશીઓ-ટીપોઇ-પલંગ
અને તારુ કબાટ
કંઇ રહ્યુ નથી ત્યાં હવે તારુ!
જાણે
બધુજ તારી ચિતાનાં તાપમાં
ઓગળીને નષ્ટ થઇ ગયુ!!
પણ કોણ જાણે કેમ??
તું હજુ પણ ઓગળતી નથી
મારા મન માંથી....

બે અછાંદસો

2011-02-07T08:20:00.000-08:00

પાણીપૂરીની લારી ઉપર
કોઇક ભિક્ષુક
એમજ
ખાવાનાની માંગણી કરે
જેમ
આપણે ઇશ્વર પાસે
સુખ-સ્વાસ્થય અને શાંતિ માંગીએ
પણ
આપણુ માંગેલુ એ પ્રાર્થના કહેવાય
અને
એનું માંગેલુ
ભીખ???!!!

*************

લગનનાં વરઘોડામાં
માથે
ઝુમ્મર લઇ ફરતી ઓરત
રાત્રે
વરઘોડો પુરો થયે
ઘેર આવી
ત્યારે
એનુ બાળક
સાંજે બાપનો માર ખાઇને રડીને
ભુખ્યાં પેટે
અંધારામાં
ઢુંઢીયું વાળીને સૂતુ હતું.......

જરા યાદ ઉંન્હેભી કરલો......

2011-01-26T00:38:00.000-08:00

   આજથી એક દાયકા અગાઉ ૨૬ જન્યુઆરી ૨૦૦૧નાં રોજ એક તરફ સમગ્ર દેશમાં અને રાજ્યમાં પ્રજાસતાકદિન ઊજવાય રહ્યો હતો અને એક તરફ સવારે ૮-૪૬ કલાકે ગુજરાતની અને એમાંય કચ્છની ધરણી ૭.૬થી૮.૧ની તીવ્રતાથી ધણધણી હતી.જેનુ એપી સેંન્ટર ભચાઉથી ૧૬ કીમિ દુર આવેલાં ચોબારી પાસે હતું.હજુ લોકો શું થાય છે?અને શું થઇ રહયું છે એની ગણતરી માંડે છે ત્યાંતો સેંકડો મકાનો પત્તાંના મહેલની જેન જમીનદોસ્ત થયાં અને હજારો લોકો કાળનો કોળીયો બની ગયાં.
   ગણતરીની મિનીટોમાં દેશનું અને વિશ્વનું ધ્યાન કચ્છ ઊપર કેન્દ્રિત થયું.લોકો તાગ પામી ગયા હતાં કે આ નૂકશાની કોઇ જેવી-તેવી ન હતી.ભૂકંપની બીજીજ ક્ષણથી વીજળીનો પરવઠો અને સંદેશાવ્યવહાર ઠપ્પ થઈ ગયો અને આપણી જ્યાં નજર પડે ત્યાં અત્ર-તત્ર-સર્વત્ર રણ કે પાણી નહિ પણ કાટમાળ અને લાશોના ઢગલાં દેખાવા માંડ્યા હતાં.કાળે માણસની સણસણતી થપાટ મારી હતી.જ્યાં જુઓ ત્યાં વિશાળકાય મકાનોનાં અને ચગદાઇને રટલો બની ગયેલી માનવલાશો જ દેખાય.કોઇએ પોતાનું મકાન ખોયુ તો કોઇએ પોતાની મા તો કોઇએ શાળામાં ધ્વજવંદન કરવા ગયેલી પોતાની વહાલસોઇ દિકરી ખોઈ હતી.અને જે જીવી ગયા હતા એ જાણે મરવાનાં વાંકે જિવતા હતાં!
   જોતજોતામાં માણસની જાત સાવ લાચાર અને નિઃસહાય બની ગઇ હતી.આખરે કુદરત આગળ આપણું ચાલે પણ શું?સમગ્ર દેશમાંથી અને વિશ્વમાંથી રાહતો આવી,ધાબળા-કામળા-કપડાં-અનાજ-દવા વગેરેની ટ્રેનોની ટ્રેનો અને વીમાનો કચ્છ ઉતરી પડ્યાં.થોડાજ કલાકો પહેલાં જે માણાસ લક્ષાધીપતી હતો એ ખોરાક માટે લાઈનમાં ઉભો હતો.રહત કાર્યો પુરજોશમાં શરુ થયાં અને મેદાનો છાવણીમાં પલટાયાં અને કેંમ્પો શરુ થયાં અને સરકારે અને લોકોએ કચ્છને બેઠું કરવામાટે કમ્મર કસી.
   લોકોને હવે ધીરે-ધીરે સમજાવા માંડ્યુ હતુ કે આ રડવાનો નહિ પરંતુ લડવાનો વખત છે.શૂન્યમાંથી સર્જન કરવાની પ્રક્રિયામા માણસ મને કે કમને જોતરાય ગયો હતો.ઉધ્યોગો,રોકાણકારો સરકારની મદદ અને કચ્છીમાંડુંઓની કુનેહને કારણે કચ્છ ફરી ઉભુ થયું.રુઆબભેર!!અને એનાંજ પરીણામે આજે કચ્છમાં પોતાની યુનિવર્સિટી, નવી અનેક કોલેજો,બ્રોડ્ગેજ ટ્રેનો, સારા રસ્તાઓ,નવીનતમ બંદરો અને એરર્પોર્ટ છે.એક દાયકામાં એણે હરણફાળ ગતી કરી અને વિશ્વની આગળ ગુજરાતીઓની કુશળતા અને ખમીરીનો એક દાખલો કાયમ કરી દિધો.આમેય માણસની જાતને પીપળાનાં ઝાડની જેમ રહિરહિને મૂળિયાં જમીનમાં ખોસવાની અને વિકસવાની આદત છે.

શ્રધ્ધાંજલી:

આગલી રાત્રે જેમને સપને પણ ખ્યાલ ન હતો કે આવતી કાલે અમારુ કમોત થવાનું છે એવાં મૄતકોને..................

ચાલ જરા ઊડી લઇએ

2011-01-14T02:13:00.001-08:00

ચાલ જરા ઊડી લઇએ; મળ્યો છે આજે મોકો,
આભમાં રંગોળી પુરવાનો આ પર્વ ઘણો અનોખો.
   ચિંતા,વ્યગ્રતા અને બીજુ બધુય;
   નીચે મુકી આપંણ ઊપર ઉડિએ,
   ક્ષણનુંજ જીવન ને ક્ષણનો આનંદ
   મન મૂકીને આભે આજે વિહરીએ.
હું બનું તારો પતંગ અને બન તું મારો ધાગો.
ચાલ જરા ઊડી લઇએ; મળ્યો છે આજે મોકો.
   લઇએ થોડી ખેંચ અને પેંચ
   ને કરીએ થોડી ધીંગા મસ્તી
   આભનેય થોડું સારુ લાગશે,
   એને પણ થોડી લાગે વસ્તી.
ચાલ ખૂંદીએ જરા આપણે આભનો આજે ખોળો
ચાલ જરા ઊડી લઇએ; મળ્યો છે આજે મોકો,

એક પ્રતી રચનાં

2010-12-09T09:47:00.001-08:00

મિત્રો,આપણાં સદગત કવીશ્રી મણીલાલ દેસાઈની રચનાં " ઉંબરે ઊભી સાંભળું રે બોલ વ્હાલમના.. - " મને ખુબજ પ્રીય છે.આધુનિક સમયમાં જો આ રચનાં લખાય હોત તો લગભગ એ નીચે મુજબ હોત.આ રચનાં સદગત કવીશ્રીની કે મૂળ રચનાંની હાસી ઉડાવવા ખાતર લખાય નથી. હું કવીશ્રીનો અને મૂળ રચનાંનો ખુબજ આદર કરું છું.

બાલ્કનીમાં બેસી વાંચુરે મેસેજ વ્હાલમનાં,

બેડરૂમમાં સૂતી વાંચુરે મેસેજ વ્હાલમનાં.

શહેરને છેવાડે 'પબ' ચાલે

વ્હાલમ મારો સાલસા નાચે

સાલસા રે લોલ વ્હાલમનાં

બાલ્કનીમાં બેસી વાંચુરે મેસેજ વ્હામનાં

કાલતો હવે બાઈક ઉપર રખડશું રે લોલ,

કાલતો હવે આખા શે'રમાં ભટ્કશું રે લોલ.

રખડતાં મેકઅપ બગડશે મારો

ભટકતાં -બાપ ઝડપશે મારો

ઝડપાશે રે મેસેજ વ્હાલમનાં

બાલ્કનીમાં બેસી વાંચુરે મેસેજ વ્હામનાં

બેડરૂમમાં સૂતી વાંચુરે મેસેજ વ્હાલમનાં.

પ્રશ્ન

2010-12-04T20:14:00.001-08:00

ઈશ્વર-
માણસ તારી પાસે આવે
તારી મૂર્તિને
શ્રધ્ધા પૂર્વક નમન કરે
એ મૂર્તિ આગળ
લાખ્ખો રૂપિયા ધરે
અને
તને હિરા ઝવેરાતથી
લથબથ કરે
પણ
બદલામા તારુ
સદીઓથી અકબંધ રહેલુ
પથ્થરીયુ સ્મિત
અને સાથે
તારા કોઇ ચમત્કારની
ધરપત
જો જે હં
કોઇ અણસમજ ન કરતો!
મને તારી જાહોજલાલી
સામે કોઇ જ વાંધો નથી
પણ એક પ્રશ્ન છે
માણસની જાતને તારામાં છે
એટલીજ શ્રધ્ધા
માણસમાં હોત તો???

2010-11-13T02:16:00.000-08:00

વ્હાલા મોમ-ડેડ,
   Happy Children's day;આમ તો આ અમારા ભુલકાઓ નો દિવસ!પણ મોટેરાઓ એક દિવસ માટે પોતાની મોટી-મોટી પદવીઓ ભુલીને પોતાના બાળપણનો ઉત્સવ ઊજવે તો ન ચાલે??બાળપણ એટલે કોઈ ઉંચી ટેકરી ઊપરથી સરોવરમાં કુદકો મારવા જેવો રોમાંચ.આવો રોમાંચ મેળવવાં તમને તમારી મલ્ટીનેશનલ કંપની એકાદ દિવસની રજા ન આપે?
   જોકે અમારાં કરતાં તો તમે બહુજ લકી હતાં કે તમને તમારું બાળપણ "ભર-પૂર" માણવા મળ્યું.બે વર્ષે બેબી સીટીંગમાં કે ત્રણ વરસે નર્સરીમાં અને ત્યારબાદ સ્કુલ-ટ્યુશનસ જેવાં નિયમો ત્યારે ન હતાં.તમે તો પેટ ભરીને રમયાં અને રખડયાં,ફાટેલાં ખિસ્સામાં ગોટી-કોડી લઇને આખે ગામ રખડ્યાં અને તમારાં Cousions સાથે નાની-નાની બાબતો ઉપર લ્ડ્યાં..
   નસીબદાર હતાં તમે,કાશ અમને પણ તમારા જેવી મજાની લાઇફ જિવવાં મળતે!!અમને તો બપોર સુધી સ્કુલ,બપોર પછી ટ્યુશનસ,સાંજે હોબીક્લાસ અને રાત્રે હોમવર્ક!!!અમને રમવાં રખડવાંનો કોઇ સમયજ નહિ??
   આપણી પોશ સોસાયટીનાં આપણાં આઠમાં માળનાં ફ્લેટમાંથી જ્યારે હુ બાજુની ઝૂંપડપટ્ટીનાં છોકરાંઓ રમતાં જોઉંને ત્યારે મને એમની ભારો-ભાર ઈર્ષા થાય છે!મારે પ્લેસ્ટેશન નથી રમવું મારે તો પકડદાવ રમવાં છે!આંખે પાટા બાંધી દોસ્તોને શોધવા છે.એજ દોસ્તો સાથે આખા બજારમાં ભટકવું છે અને બરફગોળા ખાઇને હોઠ લાલ કરવાં છે.મમ્મા જો હુ ક્યરેક એકાદ ગોળો ખાઇ લઉં તો મારાં દાંત બગડી નથી જવાનાં!નવા જમાનાએ એ બધી વહિયાત વાતો શોધી કાઢી છે.
   મારે સ્વીમ કોસ્ચ્યુમ પહેરીને સ્વમિંગપૂલમાં નથી તરવું,મારે તો દોસ્તો સાથે Nude થઇ નદીમાં છબછબીયાં કરવાં છે."બાળપણ અને Nudity ને કોઇજ સબંધં નથી"
મારે ટીવી ઊપર એનીમેટેડ રામાયણ અને મહાભારત નથી જોવા, મારે તો રાત્રે ડેડીનાં બાવડાં ઉપર માથુ રાખીને એ વર્તાઓ સાંભળવી છે.પણ મારુ બેડ-લક કે ડેડી આવે એ પહેલાં હુ ઊંઘી જાઉ છું.
   મમ્મા મારે તારા હાથની ગરમ-ગરમ ફુલેલી રોટલી ખાવી છે,અને તારા હાથે મારાં માથામાં તેલ લગાવવું છે.મને આયાના હાથનું કંઇજ ફાવતુ નથી.તારી સાથે બેસીને ફિલ્મો જોવી છે અને તારા પ્રેમનો અખૂટ ધોધ મારા હાથમાં ઝીલવો છે પણ તું છે કે મારા માટે સમય કઢતીજ નથી!
   મોમ-ડેડ,બાળપણ એટલે નચિંત થઇને રમવું અને જીવનનો ઉત્સવ...ખભા ઉપર ચોપડાંનાં અને મગજ ઉપર ભણતરનાં ભારા નહિ!બાળપણ એટલે દોસ્તો સાથે કોઇકની પજવણી અને કોઇ પણ વિષય ઉપર નાહકની દલીલો,સાયન્સ અને જનરલ નોલેજનાં થોથા નહિ!આખરે આ સમયજ તો જિવવાં માટેનો છે, અમને અમારી જિંદગીનો થોડો સમય નકામી વાતોમાં વેડફવાં આપશો??
   એજ તમારું,

બાળક.

Taare Zameen Par

Dekho inhein yeh hai onss ki boodein
Patto ki goodh mein aasamaan se khude
Angdai le phir karwat badal kar
Nazuk se moti hasde phishal kar
Kho na jayee yeh
Taare Zameen par

રાધાને પત્ર

2010-09-02T20:55:00.001-07:00

વ્હાલી રાધા,
   આજે કૃષ્ણજન્મોત્સવનાં દિવસે તું કેમ આટલી સાંભરે છે એ નથી સમજાતું?? જ્ન્મ કૃષ્ણનો અને યાદ તારી!!વાહ રે!
   દિવસો થયાં તને મળ્યાંને,તારી વાતો સાંભળ્યાંને...By the way તું છે કયાં??તારો મધમીઠો અવાજ,તારી કિક્યારીઓ,તારુ ખડખડાટ હાસ્ય,બધુજ હવે તો ઈતિહાસ થઈ ગયું મારા માટે...!
   આમ સાવ રિસાવાનું? તારા ન હોવાની પીડા શું હોય એ તને શું ખબર પડે રાધા!હરી-ભરી રંગીન જિંદગી 'બ્લેક એન્ડ વ્હાઇટ'માં બદલાય જાય છે.જિંદગી અચાનક પચાસનાં દાયકાની ફિલ્મો જેવી નિરસ અને ધીમી બની જાય છે. તારા ન હોવાથી વર્તાતો ખાલીપો પણ ભારેખમ થઈ જાય છે.ગળે બાઝતાં ડુમાંને અને આંખે ઉભરાતાં આંસુંને તારી સાથે સિધો સંબધ છે એતો હવે સમજાય છે!
   હ્રદયતો હમણાં પણ ધબકે છે;પહેલાં જેવુંજ! પણ એનો દરેક ધબકાર તારા નામનો ચિત્કાર પોકારતું હોય એવું ભાસે છે. તું હતી ત્યારે બધું મંત્રવત ચાલતું હતું અને હવે બધું યંત્રવત ચાલે છે.
   આંખોને હમણાંથીજ બેતાલાં આવશે એવું લાગે છે.બીચારી બેઉ જણીઓ સતત મોબાઇલની સ્ક્રીન ઊપરજ મંડાયેલી રહે છે! આંખો મીરા અને શબરી બન્નેની ભુમિકા એકસાથે ભજવે છે. એકલાં હોવું એટલે હજારોની મેદનીમાં કેન્દ્ર્સ્થાને હોવા છતાં કંઇક ખૂટ્તું
લાગતું હોય એ છે.
   પહેલાંતો સવાર થાય એટલે સાંજ પડવાંની રાહ જોવાતી અને સાંજ પડ્યે રાતની! પણ હવેતો કેટલો સમય વિત્યો એની ગણતરીઓ મંડાય છે.તુ હતી ત્યારે સાડા-પાંચ ફૂટનાં શરીરનાં ઘોર અંધકારમાં ધબકતું હ્રદય "ચાંદની"શી શીતળતાં અનુંભવતૂં હતૂં અને હવે જાણે સૂર્યનો ધખધખતો ગોળો!
   આમ સો વાતની એક વાત! તું હતી ત્યારે બધુંજ હતું અને તું નથી ત્યારે કંઇજ નથ!તારા હોવાપણાંની અનુભૂતી બધેજ થાય છે. એટલે તું સર્વત્ર છે. અને હા, સર્વસ્વ પણ!! તું માત્ર તું જ છે, તાને કોઈની ઉપમાં આપી શકાય નહિ.તુંમ એકજ છે છતાં અનંત છે.તારા વિરહને કદાચ કૃષ્ણ વિષાદયોગ કહેવાતો હશે.

   એજ તારો,
   રાધાવિનાંનો.....

નવી રચના...

2010-07-21T05:33:00.000-07:00

આમ અણધાર્યુ આપણું મળવું થયું,

પછી રડવું થયું અને કક્ળવું થયું.

નો'તી ખબર તમે પણ રહો આ શહેરમાં,

કાગનું બેસવું થયું અને તાડનું પડવું થયું.

યાદો ધુમાળો થઈ પ્રસરી અવકાશમાં,

આંખોનું મળવું થયું,જીવનું બળવું થયું.

ફાટેલાં પાના ફરી ફર-ફર્યા જિંદગીનાં,

એક પોટલું છૂટયું અને પડિકુ થયું.

સંકોરી લેવો ભૂતકાળ કાચબાની જેમ,

ફરી કદી ન મળવું એમ નક્કી થયું.

માસિક શ્રધ્ધાંજલી

2010-04-02T21:51:00.000-07:00

બા,આજે તને ગયાંને મહિનો થયો.
હવે તું સૌનાં દિલો-દિમાગ માંથી નિકળી ગઈ!
જેનાં ચ્હેરા ઊપર હંમેશા-
હાસ્ય વિસામો કરતું
એવી તું હવે એક મહિનાથી
હસતે મોઢે દિવાલ ઊપર લટકે છે!!
આમેય તે અમારા માટે
બધું હસતે મોઢેજ વેંઠયું હતુંને!
જોકે મને હજુય સપનાંમાં
તારુ બોખુ મોઢું દેખાય છે.
અને રાત્રે સેકન્ડશીપ માંથી આવુ ત્યારે
"ભાઇ આવી ગયો...?"
એમ પણ સંભળાય છે.
બે'ક દિવસ પહેલાં તારી જણસની
વ્હેચણી અંગેની મિટિંગ હતી.
તારી બધી જણસ મારા ભાગે આવી બા!
કોઇએ કંઇ ન લીધું.
ન ભાઇઓએ કે ન બહેનોએ.
બધાં કહે છે "અમને કંઇજ જરૂર નથી-
અમે સધ્ધર છીએ,તું રાખ આ બધું.
તને કામ આવશે."
બા,આજે મને મારી ગરીબીનો ગર્વ થયો.
તું ભલે સદેહે નથી,પણ યાદ રૂપે તો
મારી પાસે રહી!!
એય આખે-આખી,ભાગ વગરની.
તારી યાદોનું હું અંત સુધી જતન કરીશ.
તારી જેમજ....

2010-03-26T08:31:00.000-07:00

"સબંધતો કાચનાં વાસણ જેવો હોય"
એમ કહેવાય છે.
પણ મને એ હંમેશા બોમ્બ જેવો લાગ્યો.
અદલ આતંકીઓ યુઝ કરે એવોજ.
જે સચવાયેલો હોય ત્યાં સુધી
કોઇજ હરકત નહી,
પણ જ્યારે ફુટે ત્યારે એ એનું પોત પ્રકાશે.
લીરે-લીરાં ઉડાવીદે આપણા.
આંખે અંધારા આવે,
અને બુધ્ધિ બહેર મારી જાય છે.
શું કરવું?ક્યાં જવું?કોની પાસે જવું?
કંઇજ ગમ ન પડે
એ સમયે.
આપણું રડવું-કકળવું-બાખળવું
એ પણ ચાલે સાથે-સાથે
ક્યાં ભુલ થઈ?ક્યાં કચાશ રહી?વગેરે
ગણતરીઓ મંડાય.
મારો કોઈજ વાંક ન હતો,એવુંય નિદાન થાય.
પણ અંતે મનમાં એક ડાઘો રહે છે,કોઢ જેવો.
કોઢ જેવો-છેવટ સુધી.
જેનો કોઈજ ઊપચાર નથી હોતો..

સ્ત્રી મારી નજરે.....

2010-03-07T23:13:00.000-08:00

આજે 8 march આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિન.વિશ્વભરની મહિલાઓ આજનો આ દિવસ ભારે ઉત્સાહથી ઊજવશે.ઊજવી રહી હશે.ઠેક-ઠેકાણે મહિલાઓને લગતાં કાર્યક્રમો યોજાતાં હશે,કયાંક મહિલાઓ રસ્તાઓ ઊપર પ્રદર્શનો કરવાં ઊતરી પડી હશે.સાંજે ન્યુઝ ચેનલો ઊપર 'એક્ષપર્ટો' બેસીને મહિલાઓ અંગે ચર્ચા કરશે..!ક્યાંક કાયદાઓમાં ધરખમ સુધારા અંગેની અરજીઓ થશે.અને હાં,આજે રાજ્યસભામાં પણ અનામતનાં બિલ અંગે ધમાલ મચશે!!!

પણ,આ બધી વાતોનાં મૂળમાં કેન્દ્રસ્થાને રહેલું તત્વ એટલે મહિલા.સ્ત્રી!બધા આજે કયદાઓ,અમલીકરણ,હક્કો,અત્યાચારો,સિધ્ધીઓ ગૂંજશે.પણ આપણે માત્ર સ્ત્રી અંગેનીજ વાતો માંડીશું.એ ય ટૂંકમાં..

સ્ત્રી એટલે શું?સ્ત્રી હોવું એટલે શું?સ્ત્રી એટલે કોણ?સ્ત્રીમાં એવું તે કયું તત્વ છે કે જે એને સૌથી અલગ પાડે છે??આવા અનેક સવાલો ઊઠે છે અને ગૂંજે છે.તેમજ ફિમેનિઝમ અંગે કેટ્લાય સંશોધનો થાય છે. કેમ??? કારણકે આ સ્ત્રીતત્વજ એવું છે.

સ્ત્રી અંગેની કેટકેટલીય વ્યાખ્યા થઈ.મે પણ એક કરીછે....

"લાગણીઓથી સભર અને સાવ સરળ માનવદેહ એટલે સ્ત્રી." મેં અનુભવ્યું છે એટલે લખ્યું.સ્ત્રી એટલે પરિપુર્ણતા અને સંપુર્ણતા,સ્ત્રી એટલે સરળતાતો ખરીજ પણ સાથે સચોટતા પણ!સ્ત્રી કઠોર હોઇ શકે પણ નિષ્ઠુરતો ન જ હોય.એનાં શરીરનું બંધારણ જોઈ એને અબળા કહી હશે પણ સ્ત્રીનું મન અને હ્ર્દય સાવ સબળ અને મક્ક્મ.વધુમાં

ધીરજ,ગંભીરતા,મમતા,મક્ક્મતાંનો સમન્વય એટલે સ્ત્રી.

સ્ત્રી એટલે great sporter,એનો સહકાર પણ ખરો,અને એનાં ઊપર આધાર પણ ખરો!સ્ત્રી એટલે ગદ્દ્દારી નહિ પણ સમજદારી.જેને સ્થિતીની સંપુર્ણ સમજદારી હોય.જે સાથોસાથ ચાલે.અને અડધી જવાબદારી પોતાનાં ખભે ઉપાડે.એટલેજ કદાચ અર્ધાંગની પણ કહી હોય!! જે પાણીમાં ખાંડની જેમ ભળે,પોતાનું અસ્તિત્વ ગુમાવે અને સંપુર્ણતઃ મિઠાશ ફેલાવે.....

અંતે સૌ વાત ની એક વાત સ્ત્રી એટલે સ્ત્રી.એક પુરુષ આથી વધુ કંઈ લખી શકે????અહીં સુરતનાં કવિયત્રી એષા દાદાવાળાનું સ્ત્રી અંગેનુ મંતવ્ય મમળાવીએ,

"સ્ત્રી હોવુ એટલે એકજ જીંદગીમાં અનેક જીંદગી જીવતાં હોવું. Rather, સ્ત્રી હોવું એટલે 'હું'થી સભર હોવું."

અહીં એમનો જ લખેલો બીજો પત્ર જોઈએ.......

"આજે તમે તમારી માને-પત્નીને-દીકરીને-બહેનને કે પુત્રવધુને થેંકયું કહી શકો..

સ્ત્રી-એને એકજ જીંદગીમાં ઘણી જીંદગીઓ જીવવાનો કસબ હાથવગો હોય.એને રાહ જોતાં આવડતું હોય અને એ રાહ જોઇ પણ શકે...એ એનાં હિસ્સાંનું સુખ તમારા નામે કશુંય બોલ્યાં વિના,કશુંય

ઇચ્છ્યા વિના કરી શકે...એ ડાબા હાથમાં ઘડિયાળ પહેરતી હોય પણ

એ ઘડિયાળમાં દોડતામ સમયને એણે ડાબો કરી દીધો હોય..

માને આંખે દુરનાં ચશ્મા એટલાં માટે હોય કારણકે રાહ જોતી વખતે એ દુર સુધી નજર કરી શકે.એની આંખો રાહ જોતાં-જોતાં જ ઘરડી થઈ જાય.

જે એનાં હિસ્સાંની ચોકલેટ્સ પણ તમારા ભાગમાં મૂકી દે એ બહેન,જે રોજ સવારે તમે ઊઠો ત્યારે તમારાં હાથમાં સવારનું છાપું અને ચાનો કપ મૂકી આપે એ પત્ની,જે એનાં નાનાં નાનાં હાથોને તમારી આંખો પર મૂકીને પૂછે કે 'બોલો, હું કોણ છું...??' એ દીકરી,અને જે તમારી જાણ બહાર તમારાં જ દીકરાં ને કહે કે આ વેકેશનમાં પપ્પાને પં હોલિડેઝ પર સાથે લઈ જઈએ તો..?એ તમારી પુત્રવધુ ને થેંક્યું કહેવાનો દિવસ છે.... આજનો દિવસ તમારી જીંદગીની બધીજ સ્ત્રીઓ માટે લાગણીઓનું આરક્ષણ કરવાનો દિવસ છે... આજે તમે એમનાં હાથમાં એક નાનકડું ફુલ મૂકીને કહી શકો,થેંક્યુ.... મને જાળવવા બદલ અને મને સાચવવા બદલ..".

-એષા દાદાવાળા.

એ આવશે...

2010-02-24T22:14:00.000-08:00

      'વિજલાં.....'વિજયને કાને ફરી એજ અવાજ સંભળાયો,એ જમવા બેઠો હતો.એ વાયુવેગે ઉઠીને બહાર દોડ્યો.પરંતુ રસ્તો હજુય પહેલાં જેવોજ સૂમ-સામ હતો.દુનિયાં જાણે એનાં શોકમાં સામેલ હોય એમ બધું શાંત હતું,બપોર જાણે એનાં દુઃખનાં રોદણાં રડતી હતી......

     એ ફરી ઘરમાં આવ્યો અને જમવાં બેઠો,એની આજી(નાની)એનાં માટે જમવાનું લાવી હતી કોઇ ભાઠલાંને ત્યાંથી.ખોરાક સાવ ઠંડો હતો,પણ એ ઠંડો ખોરાક જાણે વિજયનાં બળતાં જીવને તાઢક આપતો હતો....!!!

    'કાં ગેલો?' બાજુમાં બેઠેલી આજીએ પૂછયું.

   'મને માઈ(મા)નો અવાજ હંભરાયો..'વિજય રડું-રડું થઈ ગયો.

   'તારી માઈ અવેની(હવે નહિ) આવે.'આજીનાં ચહેરાંપર જેટલી શુષ્કતાં દેખાતી હતી એટલીજ શુષ્કતાં એનાં દિલમાં પણ જણાંતી હતી.

'કેમ???'વિજયનાં હાથમાંનો કોળિયો હાથમાંજ રહી ગયો.

'એમજ' આજી ત્યાંથી ઊઠીને બહાર ઓટલાં પર ગઇ.

     વિજયને કંઇ સમજાતું ન હતું.એની મા બે દિવસથી લાપતા છે,પરંતુ ઘરનું કોઇ એની મા ને શોધતું નથી,જોકે બે દિવસથી ઘરમાં ખામોશી જરૂર હતી.પરંતુ બધાનાં કામો રાબેતાં મુજબ ચાલું હતાં.

    જમીને વિજય ફળિયાંમાં રમવાં નિકળી ગયો, રમતાં રમતાં આખું ગામ ખૂંદી આવ્યો,સાથે જ ઘરમાં સાંજ પણ લઇ આવ્યો.... રમતી વખતે એને એનું દુઃખ યાદ ન આવ્યું.કદાચ પ્રભુની બાળકો ઉપર એજ મ્હેર હશે!!

     ઘરમાં આજી ચૂલાંમાં ફૂંકણીથી ફૂંક મારીને ચૂલો સળગાવાનો પ્રયત્ન કરી રહી હતી અને આજા(નાના) કામેથી આવીને ઓટલે કાથીનાં ખટલાં પર પડ્યાં-પડ્યાં બીડી પીતાં હતાં.મામા હજુ આવ્યાં ન હતાં,ઓટલાને બીજે છેડે બે બકરીઓ પાલો ચરી રહી હતી.

       વિજય ઓટલાંનાં થાંભલા આગળ બેઠો,એની નજર સતત રસ્તા ઉપર મંડાયેલી હતી.ક્યાંક જરાય પગરવ સંભળાય એટલે એ સળવળતો પરંતુ પાછો થોડી ક્ષણોમાં નિરાશ થઇને સ્થિર થઇ જતો.એને મા વિના જરાય ગમતું ન હતું,પરંતુ એને મનમાં સવાલ ન થયો કે શું "મા ને મારા વિનાં ગમતું હશે???"

     વિજયને સાંજનો સમય જરાય ન ગમતો,સાંજ એને હંમેશા ડરામણી લગતી,અને હવે મા ના ગયા પછીતો ખુબજ...,જેવી સાંજ પડે કે જાણે એનાં પેટમાં અગ્નિ પ્રગટે જે રાત્રે એને ઊંઘ આવે ત્યાં સુધી એનાં પેટમાં સળગે.

      હવે લગભગ સાવ અંધારું પથરાયું હતું,નિશાચરો હવામાં આમ-તેમ હિલ્લોળા લેતાં હતાં,અને ક્યાંક કૂતરાં ભસતાં હતાં.બાકી બધે શાંતી હતી.સાંજનો સમય હંમેશા ગામમાં આવોજ હોય છે....

      વિજયને ખુબજ ડર લાગતો હતો.એને રડવાનું મન થયું પણ રડે ક્યાં???મા તો એની હતી નહિ.એને માની ખુબજ તીવ્રપણે યાદ આવવાં માંડી,મા ને જઇને વળગી પડવાની ઈચ્છા થઇ.પં એ લાચાર હતો.

    વિજયને ગૂંગળામણ થવા માંડી,જાણે એનો જીવ રુંધાતો હતો.

        એની આંખોમાં પાણી બાઝી ગયાં...હજુ એણે આંખો બંધ કરી ત્યાં દળ-દળ આંસુ પડ્યાં.હવેય એને ફરી મા સાંભરી,એ જ્યારે રડતો ત્યારે મા એને વ્હાલથી તેડી લેતી ને એના સાડીનાં છેડાં વડે એનો ચ્હેરો લૂછંતી....

      વિજયને એની મા ના ખોડામાંજ એ બેઠો છે એવો ભાસ થયો,એ થાંભલાને વળગી પડ્યો.જાણે માના જ ગળે બાઝી પડ્યો હોય..!!થાંભલાને એણે વધુ ભિંસમા લીધો.થાંભલાની સખતાઈ હોવા છતામ એને મા જેવો નરમ-હૂફાળો અનુભવ થયો...

      'માઈ......'એનાં મોં માંથી ઉદગાર નીક્ળ્યો.

    ખાટલા પર સૂતેલાં એના આજાને એ સંભળાયું,ડોસો ખટલામાં જ થોડો સળવળયો.એણે જોયુ કે વિજય થાંભલાંને વળગીને રડતો હતો..ડોસાને વિજય પર દયા આવી.આજો ખાટલેથી ઉઠી ને વિજય પાસે આવ્યો.

   'વિજલાં...!!!'આજાએ એના માથે હાથ ફેરવ્યો.

    વિજય આજાને વળગી પડ્યો અને ધ્રુસ્કે ચ્ઢ્યો.આજો એને પસવારવા માંડયો.વિજયને જાણે થોડી રાહત થઈ.જોકે એ હાથોમાં મા ન જેવો જાદુ તો ન જ હતો!

   'આજા'વિજયે આજાન મો તરફ જોયુ.'મા...ઇઇઇ..??' અણે પ્રશ્ન કરયો.

     'મારા દિકરાં.....'આજો વિજયને રડતો જોઈ ન શક્યો.એની વ્રુધ્ધ આંખો માંથી પણ પાણી સર્યા.

    'આજા માઇ કાં ગેઈ(ગઈ)?? ક્યારે આવહે(આવશે)??'

   'તારી માઇ નાહી ગેઇ...અવે ની આવે..'આજાના ચ્હેરા ઉપર શુષ્કતાં પથરાય.

   'કેમ કાં નાહી ગેઈ???'

   'એનાં માટી હાથે...તારા હાવકા બાપ હાથે..'આજાના શબ્દોમાં હવે કડકાઈ આવતી હતી.વિજયને આજાની વાતમાં સમજણ પડતી ન હતી..

'મને કેમ મુકી ગેઇ..??'

   'તારી માઇને તારા કરતા એ વધારે વાલો(વ્હાલો) એટ્લે....સાલી રાં...'આજાએ વિજયની મા ને ગાળ દીધી.

'...........'વિજયે આજાની આંખોમા જોયુ..એને આજાએ શું કહ્યુ એ નઇ સમજાયું પણ આજાએ મા ને ગાળ દીધી એટલે એણે જોયું.

   'જાવાદે દિકરાં,તને અમણાં હમજ ની પડે.'આજા એ વિજયનાં મોઢે હાથ ફેરવ્યો,એનાં આંસુ લૂછ્યાં ને આજાએ એની ફટેલી બંડી વડે વિજયની શરદી લૂંછી.

   વિજયને ફરી રડું આવ્યું.

   'ચાલ દિકરાં રડ નો....'

   'માઇ પાછી આવહે..???'વિજયે ફરી પ્રશ્ન કર્યો.

    'ની......'આજાએ કહ્યું.

   વિજય અને અજા બન્ને ચૂપ થઈ ગયાં.

   વિજયે રડી લીધુ તો જાણે એને શાંતી થઇ.

   અંદરથી કામ પતાવીને આજી પણ બહાર આવી,આજા-દિકરા ને બેઠેલાં જોઇ એ પણ એમની બાજુમાં બેઠી.આજીએ વિજયનાં માથે હાથ ફેરવ્યો.એનેય દિકરા ની આ સ્થિત માટે દયા આવી.એને પોતાની જ દિકરી માટે દ્રુણા થઈ.

   'ચાલ દિકરાં આપણે ખાઈ લેયે......'

'મામો??'વિજયે એનાં મામા વિશે પૂછયું.

'મામો આવીને જમી લેહે..એને આવતાં રાત થાહે..'

   ત્રણેય જણાં ઓટલેથી ઊભા થયાં અને અંદર તરફ ડગ માંડ્યાં.વીજયે પાછુમ ફરીને રસ્તાં તરફ જોયું,પણ ત્યાણ કોઇ ન હતું.એને હજુય દિલનાં એક ખુણાંમાં આશા હતી કે હજુય મા આવશે.

   'દેવલાં(ભગવાન)મારી માઇને પાછીમોકલજે'વિજયે મનોમન ઇશ્વરને પ્રાર્થના કરી.એણે ફરી પાછળ જોયું.પણ ત્યાં કોઇ ન હતું.એની નજર ઓટલાને છેવાડે બાંધેલી બકરી એનાં બચ્ચાંને ચાટી રહી હતી.....

આજે પહેલી વખત હું બ્લોગ પર "વારતા" મુકું છું. લાંબું લખાણ હોવાને કારણે ટાઈપ કરવાનો ખુબ કંટાળો આવ્યો."વારતા" લેખન દરમ્યાંન મને શ્રી કાંતી વાછાણી, તેમજ ટાઈપીંગ દરમ્યાંન નીતા કોટેચા દ્વારા ઉત્સાહ મળ્યો એ બદલ હું બન્નેનો આભારી છું.

હવે કદાચ વાઘ નહિ આવે...

2010-02-13T01:44:00.000-08:00

આપણી એક પ્રચલિત બાળવાર્તા છે,જેમાં એક ભરવાડ એનાં બકરાંને ચરાવવા રોજ સીમમાં જાય.ભરવાડનો સ્વભાવ થોડો રાખી સાવંત જેવો હશે એટલે એને ટિખળ સૂઝે અને સ્વયંવરની જેમ એ પણ અમસ્તીજ બૂમો પાડે કે "વાઘ આવ્યો.... વાઘ આવ્યો..." ભરવાડની બૂમો સાંભળી ગામલોકો વાઘને મારવા આવી પહોંચે છે,પણ વાસ્તવમાં ત્યાં વાઘ આવેલો ન હતો.બીજી વખત પણ ભરવાડભાઈએ એવુંજ કર્યુ અને ગામલોકોને અમસ્તાંજ દોડાવ્યાં.

પછી એક વાર એવું બને છે કે ભરવાડભાઈ એમનાં નિત્યક્ર્મ મુજબ બકરાં લઇને નિકળે છે અને ત્યાં એને સાચેજ સક્ષાત વાઘનાં દર્શન થાય છે,ભરવાડભાઈ વાઘને જોઈ ફરી બૂમો પાડે છે પણ ભરવાડભાઈનાં પાછલા રેકોર્ડને કારણે આ વખતે લોકો આવતા નથી.... પછી...???પછી શું???પછી ભરવાભાઈ બૂમો પાડતાજ રહી જાય છે અને વાઘ એકાદ બકરીનો હળવો નાસ્તો કરીને પોતાના રસ્તે પડે છે.

ઊપરની વાર્તામાં ત્રીજી વખત વાઘ આવે છે,પરંતુ હવેનાં અનુંસંધાનમાં જોઈએ તો કદાચ વાઘ આવવાનાં ચાન્સ ઓછા છે.કરણકે વાઘ હવે રહ્યાં જ છે કેટલાં??? "૧૪૧૧...." સાવ નજીવી સંખ્યા...!!હવે થોડાં વર્ષો પછી કદાચ ભરવાડ બૂમો પાડે તો લોકો ઉત્સુકતાથી બધા કામો પડતા મુકીને દોડતા આવશે કે "ચાલો જોઇએ તો ખરાં વાઘ કેવો હોય!!"

કેટલી શરમજનક વાત છે,દેશની એક અબજ વસ્તીમાં માત્ર ૧૪૧૧ વાઘ?વાઘને રાષ્ટ્રીય પ્રાણી ઘોષીત કરીને છટકી ગયાં,બસ વાર્તા પૂરી.વાઘની સંખ્યામાં ચિંતાજનક ઘટાડો કેમ થાય?વાઘનાં મરવાં પાછળનાં કારણો કયાં?કંઇજ દરકાર નથી રાખી આપણે...વાઘની ઘટતી સંખ્યા પાછળ સ્વાઈનફ્લૂ કે એઈડ્સ તો જવાબદાર ન જ હોય ને??

તો વાઘ ગયાં કયાં?અને કોણ છે જવબદાર એની પાછળ?અને શું એ જવાબદારો પાછળ કોઇ નક્ક્ર્ર પગલાં ભરાય છે?ઘણાં સવાલો ઊઠે છે,પણ એકનોય જવાબ નથી.સરકાર "સેવ ટાઈગર" ની ઝુંબેશ ચાલાવે છે,પણ નથી તો એ વાઘનાં ખરાં દુશ્મનોને ઝબ્બે કરતી કે તેમને પકડવાનાં પ્રયાસો કરતી...

ખેર,સરકાર કહે છે કે બ્લોગ અને એસએમએસ વડે વાઘની આ કફોડી હાલત વિશેનો પ્રચાર-પ્રસાર કરો અને લોકોમાં જાગ્રુતિ આણો,એટલે સરકારે કહ્યું અને મને યોગ્ય લાગ્યું એટલે મેં બ્લોગ પર કહ્યું,આ તો ખો-ખો ની રમત જેવું છે.હુ તમને ખો આપું છું,તમે કોને આપશો???બોલો આથી વિશેષ આપણે કંઈ કરી શકીશું???

2010-02-10T01:10:00.000-08:00

વ્હાલી રાધા,

તું કુશળજ હશે.........

આજે તને "કાગળ" લખવાનું મન થયું... હમણાં તારી યાદ બહું આવે છે,એક તો વસંત મ્હોરી છે ને બીજી તરફ "વેલેન્ટાઇન ડે" નજીક છે.. પછી તું જ કહે આવી મોસમમાં તું યાદ ન આવે તો કોણ યાદ આવે???

જોકે રાધા તું તો મને દરેક મોસમમાં જ યાદ આવે,ક્યારેક એકાદ વરસાદનું ઝાપટું આવે કે તું મને વરસાદ થઈ ભિંજવે,ને શિયાળામાં રોજ તું સાંજ બનીને મને પજવે.એટલે તારા ભુલાવાનો તો કોઇ સવાલ જ નથી..

છતાં હમણાં તું કંઈક વિશેષ યાદ આવે છે,અને આમેય તારી યાદ સિવાય મારી પાસે બીજું છે પણ શું???તૂં પ્રત્યક્ષ તો નથી જ ને!!ક્યારેક થાય છે આ તે કેવો પ્રેમ??જેમાં પ્રત્યક્ષ મળવાનું હોતું જ નથી.....!!!માત્ર વિરહજ??? હશે,કદાચ પ્રેમ એનેજ કહેવાતો હશે..

પણ રાધા,આપણાથી નથી મળાતું એ જ સારું પણ છે.કારણકે આ દેશમાં તો પ્રેમીઓ ને હડધૂત કરાય છે.. અરે ખુલ્લેઆમ પિટવામાં આવે છે પ્રેમીઓ ને અહીં....તારે જોવું હોય તો જોઈ લેજે "વેલેન્ટાઇન ડે" ના દિવસે,પ્રાણીઓ ની જેમ માર મારવામાં આવશે એમને...અહિં બધા ધર્મનાં ઊપાસકો ને રક્ષકો ઘણાં છે..એટલે એમની સંસ્ક્રુતીની રક્ષા કરવાંમાટે રસતાઓ પર ઘણાં સ્વયંસેવકો ઉતરી આવશે..

તો બીજુંતો શું કહું???તને યાદ કરીને તને પત્ર લખવાં ગયો ત્યાં બીજુંય ઘણું યાદ આવી ગયું ને મન ખાટું થઈ ગયું..જવાદે હવે તને નથી લખવું....કદાચ હજુ કંઈ લખવાં જઈશ ત્યાં બીજું જ લખાશે....

તારો જ વ્હાલો,

રાધાવિનાંનો....

આખરી સલામ.............

2010-01-24T08:10:00.000-08:00

તમારા માટે વધું કહેવાની મારી હેસીયત નથી.............

ભગવાન તમારા આત્માને શાંતિ અર્પે.....

વ્હાલમ, હવે ન એવુ ચાલે

2010-01-10T00:40:00.001-08:00

વ્હાલમ, હવે ન એવુ ચાલે,

વ્હાલમ,તું રોજ મને સતાવે.

ક્યારેક તું અમસ્તો આવી પ્રેમ વરસાવે,

ને ક્યારેક છપ્પનિયો બની તું તરસાવે.

વ્હાલમ,તું રોજ મને સતાવે,

વ્હાલમ, હવે ન એવુ ચાલે.

હવે બારમાસી ફુલ બની ફુટ મારામાં,

-તારી મોસમની રાહ જોવી ન ફાવે.

વ્હાલમ, હવે ન એવુ ચાલે,

વ્હાલમ,તું રોજ મને સતાવે.

2010-01-04T04:32:00.000-08:00

અહીં ટાઢ પણ લાગશે,તાપ પણ લાગશે

આ સબંધ છે,અહીં ઊકળાટ પણ લાગશે.

એ પ્રેમ પણ માંગશેઅને હૂંફ પણ માંગશે,

અરે! આ સબંધ છે એ પ્રુફ પણ માંગશે.

એને સહકાર પણ જોઇશે,સાથ પણ જોઇશે

આ સબંધ છે એને હિસાબ પણ જોઇશે.

અહીં અપેક્ષા પણ હશે, આશા પણ હશે,

અરે!આ સબંધ છે અહીં હતાશા પણ હશે.

સંબધ તારો-મારો

2009-11-13T03:12:00.000-08:00

સંબધ તારો-મારો

સુકાયેલી નદી જેવો

સાવ શુષ્ક

ન કોઇ તરંગ કે આંદોલન

કે ન ભીનાસ,

માત્ર સુકો પથરાળ

ખરબચળો પ્રદેશ-

જ્યાં નથીતો લાગણીઓનાં

ઘોડાપુર આવતાં

કે નથી પ્રેમની ગહેરાઇ

અહીંતો કિનારા જ નથી.....

પછી મિલન ની ઝંખના કયાંથી???

ન ખળખળ વહેવાની ખેવના

ન સાગરમાં જઈ

ભળવાની ઊત્સુકતા-

શુષ્ક્તા,માત્ર ને માત્ર શુષ્ક્તા,

બીજુ કંઇજ નહી.

સુકાયેલી નદી જેવો

સંબધ તારો-મારો.

2009-11-05T04:07:00.001-08:00

બરફની જેમ

થીજી ગયેલી

લાગણીઓ જ્યારે

અચાનક પીગળે

અને પછી

આંખોમાંથી

આંસુ બની ટપકે

ત્યારે હ્ર્દયની જે

હળવાસ હોય એ

તે અનુભવી છે????

તું ક્યારેય રડી છે?

2009-10-26T22:25:00.001-07:00

જે કંઇ થવાનું હતું એ થઇ ગયું,

બાકી સઘળું યાદ રૂપે રહિ ગયું.

લલાટે જે લખ્યું હોય એજ થાય,

બન્યુ છે??નસીબ કોઇ લઇ ગયું?

નસીબતો આમેય અતડુજ રહે છે

દુઃખ ક્યાં કોઇને ત્યાં કાયમ રહ્યુ?

આ તો નાટક છે ને તું એનું પાત્ર,

તટસ્થ પણે ભજવ કાનમાં કોઇ કહિ ગયું.

2009-10-12T22:26:00.001-07:00

તારી ઝુકેલી નજરો....

સાંજે આથમતાં સુરજ જેવી.

ગુઢ અને ગહન,

કેટલાય પ્રશ્નો ખડા કરતી

મારાં માટે,

કયારેક અર્થવિહિન

કયારેક અર્થસભર,

ગમતી-અણગમતી

આશ્ચર્ય પમાડતી

ગૂંચવતી-ઉકેલતી

અને ક્યારેક મારા માટે

ખુદ પ્રશ્નાર્થ બની જતી

તારી ઝુકેલી નજરો....

2009-10-12T21:31:00.003-07:00

આમ અચાનક જ

વરસાદ પડે ને

રાધા તું યાદ ન આવે

એવું બને???

માટીની મીઠી સુગંધ

સાથે

સુગંધ બની તું

મારામાં ભળે......

2009-09-29T08:14:00.001-07:00

કયાં છે તું?હવે ઝુરાપો ન આપ ઇશ્વર,
તારા હોવાનો પુરાવો આપ તુ ઇશ્વર.
તુંય જોતો તો હશેજ ને હાલત અમારી?
હવે કોઇ તો કર ચમત્કાર તું ઇશ્વર.
તું તો કે'તો તો ને"સમભ્વામિ યુગે યુગે"?
હવે બોલ્યો છે તે પાળ તું ઇશ્વર.
કાગડોળે રાહ જોઉ છું હું તારી,
બને એટલો વ્હેલો આવ તું ઇશ્વર.

તરી યાદ.....

2009-09-29T07:58:00.001-07:00

તારી
યાદ,
વરસાની જેમ આવે
અને મને ભિંજવે આખો.
ગુલાબી ઠંડીની જેમ
મને બાથમાં ભિડે
અને પછી.......
ઉનાળાની બપોરની જેમ,
મને વ્યાકુળ કરીને
એકલો છોડી જાય છે.
તારી
યાદ.

2009-07-31T22:54:00.000-07:00

સાંજ પડ્યે
ખૂંટે બાંધેલું વાછરડું
એની માં ની રાહ જોતુ ભાંભરે
ત્યારે એની આંખોમાં
જે પ્રતિક્ષા
અને હદયમાં જે લાગણી હોય
એજ પ્રતિક્ષા અને લાગણી
હું અનુભવું છું
તારા માટે રાધા,
સાંજ પડ્યે.

2009-07-31T02:52:00.000-07:00

આજે તો મજા પડી પહેલાં વરસાદમાં,
મને આજે તું મળી પહેલાં વરસાદમાં.
અદા તો રાજ-નરગીસ વાળીજ હતી,
મને મારી રાધા મળી પહેલાં વરસાદમાં.

યાદ આવ્યા તમે................

2009-07-12T09:44:00.000-07:00

આંબે કોયલ ટહુકીને
યાદ આવ્યા તમે,
મારી આંખો ફરકીને
યાદ આવ્યા તમે.
પડે સાંજ અને મળતાં તમે,
થાઉં જો મોડો તો લડતાં તમે.
ફરી થઈ છે સાંજને,
યાદ આવ્યા તમે.
હું આપુ ગુલાબ ને હસતા તમે,
હ્રદય પર ધરી ચુમી લેતા તમે.
છોડ પર ઉગ્યુ ગુલાબને,
યાદ આવ્યા તમે.
આવે ઠંડો પવન અને ઊડે ઝુલ્ફો,
એ ઝુલ્ફો પર હાથ ફેરવતા તમે.
આવ્યો થંડો પવનને,
યાદ આવ્ય તમે.
કેહતો ગઝલને સાંભળતા તમે,
ખુદ શબ્દો ગઝલનાં બનતા તમે.
મેં લખી ગઝલને,
યાદ આવ્યા તમે.

શોધું છું

2009-07-12T09:09:00.001-07:00

જન્મ મરણની નાળ શોધું છું,
હું પાણીનો આકાર શોધું છું.
કેટલો ભાર છે
છતાંય ટકી છે.
હું પૃથ્વીનો આધાર શોધું છું.
મારું-તારું કરે
છે બધા અહીં,
હું વણલોભી વ્યવહાર શોધું છું.
અમાસ છે ને
અંધારી રાત છે,
બસ,નવી સવાર શોધું છું.
ત્રાસ થાય છે
નથી ગમતું હવે,
હું નવો કોઇ સંસાર શોધું છું

એ રોજ મને મળે સપનાંમાં..

2009-05-23T08:04:00.000-07:00

મને એ રોજ મળે...

મુરલી વગાડવા કહે..

હુ ના કહુંએને સતાવું,

એ રિસાય,

હું મનાવું..એ હસે.......

હુ વાંસળી વગાડું...

એ હાથમાં મોરપિચ્છ લઇ

આંખો બંધ કરી મને સાંભળે,

મારામાં એકાકાર થાય.

એ મરામાં ભળે,

હું એનાંમાં....

એ રોજ મને મળે સપનાંમાં..

હા રે હા ભાઇ.....

2009-05-20T08:07:00.000-07:00

રડતાં-રડતાં અમે હસી પડયાં,,હા રે હા ભાઇ.....

પ્રેમમાં અમેતો લપસી પડયાં,,હા રે હા ભાઇ......

ધ્યાન ન ખાવા-પીવાનું,બોલવા-ચાલવાનું,

ગાંડામાં અમે ખપી ગયાં,,,,,હા રે હા ભાઇ.....

હતી દુશ્મની સાતપેઢીની શબ્દો સાથે અમારી....

અમે શાયર-કવિ બની ગયાં,,હા રે હા ભાઇ.....

હવે અબોલા ન કરતાં રાધારાણી મારી જોડે...

કલ્પનાં વિરહની કરી અમે ડરી ગયાં.હા રે હા ભાઇ.....

તારું ન હોવું એટલે..............

2009-05-20T03:39:00.000-07:00

તારું ન હોવું એટલે???????
જાણે ગોરંભાયેલું આકાશ...
તારું ન હોવું એટલે???????
નિર્જીવ શરીરમાં ચાલતાં શ્વાસ.
તારું ન હોવું એટલે??????
અંધારી રાતે બળબળતો તાડકો.
તારું ન હોવું એટલે........
જાણે સાગરજળમાં ભળકો....

2009-05-15T20:45:00.000-07:00

શબ્દો અને સાહિત્યકાર નો કોઇ પ્રક્રાર નથિ હોતો.......... કે ન તો શબ્દો અને સાહિત્યકાર ને કોઇ જાત હોય...... પ્રકાર સાહિત્યનો હોય છે...... શબ્દો અને સાહિત્યકારનુ કામ છે પ્રગટ થવાનું....... સ્પષટ પણે પ્રગટ થવાનું...... પછી ભલે એ કાવ્ય રૂપે હો કે પછી ગઝલ,વારતા કે નવલક્થા રૂપે હોય......... શબ્દોનું બીજુ નામ છે વરસવુ........ શબ્દો મને હમેંશા વરસતા લગ્યા છે....... ક્યરેક એ મોંઢામાં ગોળનો ટુકડો લઇ ને વરસે છે.......... તો ક્યરેક અસિડ વર્ષા થાય છે.......... શબ્દો પ્રેમ છે..... તો શબ્દો ધિક્કાર પણ છે........ શબ્દોને કોઇ સિમા નથી હોતી........ સિમા શબ્દ બોલનાર ને હોય છે........ શબ્દો અજર છે.......શબ્દો અમર છે....... શબ્દો અનાદિકાળથી ચાલતા આવ્યા છે.......... શબ્દો પ્રુથ્વીના અંત પછી પણ જીવશે....... શુન્યકાર પણ એક શબ્દજ છે........જેમ ભગવાન ક્રિષ્ના દરેક જીવોમાં રહેલા છે એમ શબ્દ વિશ્વની દરેક ભાષામાં રહેલો છે.......... શબ્દો ભાષાનાં પ્રાણ છે....... શબ્દોની વ્યાખ્યા લાંબી છે.......... શબ્દોની વ્યાખ્યા અનંત છે.......

2009-05-15T11:28:00.000-07:00

આમ તો હું બઉ નાનો આદમી ........... blog જેવી વસ્તુ મા મરાથી ના પડાય......... છતાં એક પ્રયત્ન મેં કર્યો છે......... એક કોશિશ કરી છે ગુજરાતી સાહિત્ય માટે કંઇ સેવા કરવાંની.......... એક કોશિશ કરી છે મારી ભાષાને પેટ ભરીને પ્રેમ કરવાંની........... આમ તો હું બઉ નાનો આદમી...........